temel şekli; failin, bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit etmesiyle oluşur (TCK m.106/1-birinci cümle). Tehdit suçu, facebook üzerinden paylaşım yapma, twitterdan tweet atma veya whatsapp üzerinden mesaj atmak şeklinde internet üzerinden birbirinden farklı şekillerde ve çok çeşitli platformlar kullanılarak işlenebilir.
Tehdit suçu; instagram, facebook, twitter, telegram, whatsapp vb. uygulamalar ve sosyal medya hesapları aracılığıyla işlendiği gibi e-mail (e-posta) göndermek gibi başka sayısız yöntemle de internet üzerinden işlenebilmektedir. İnternet üzerinden işlenen her türlü tehdit suçu TCK m.106 hükümleri gereği cezalandırılacaktır:
TCK m.106
1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.
İnternet Üzerinden Tehdit Suçunun Unsurları
İnternet üzerinden tehdit suçu, failin ağır ve haksız bir zarara uğratılacağını mağdura bildirmesiyle meydana gelir. Tehdit, gerçekleşmesi failin iradesine bağlı olan ve gelecekte gerçekleşme ihtimali olan bir kötülüğün, fail tarafından gerçekleşecek gibi gösterilmesidir. Örneğin, instagram üzerinden mesaj göndererek “seni bizim sokakta görürsem öldüreceğim” demek internet üzerinden tehdit suçuna vücut verir. Bu durumda fail, TCK m.106/1-birinci cümle gereği, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Failin sosyal medya veya internet yoluyla mağdura yönelik “evini, arabanı yakarım” şeklinde sözler söylemesi halinde, tehdit suçunun TCK m.106/1-ikinci cümlede düzenlenen daha az cezayı gerektiren nitelikli hali meydana gelir. Bu durumda fail hakkında 1 aydan 6 aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilebilir.
İnternet veya sosyal medya üzerinden yapılan tehdit, mağdurun karar verme ve özgür hareket etme özgürlüğünü kısıtlayacak, mağdurun iç huzurunu bozacak ve onu endişeye sevkedecek nitelikte olmalıdır. İnternet üzerinden yazılan yazı, söylenen söz, görüntü veya video endişe yaratmaya elverişli değilse tehdit suçu oluşmaz.
İnternet veya sosyal medya üzerinden tehdit suçunun manevi unsuru açısından genel kast yeterlidir. Suçu işleyenin tehdit fiilini bilerek ve isteyerek işlemesi, mağdura verileceği söylenen zararın haksız olması yeterlidir. Tehdit fiilinde korkutuculuk, ürkütücülük, ciddiyet olmalıdır, aksi takdirde tehdit kastının varlığından bahsedilemez.
İnternet veya sosyal medya uygulamaları vasıtasıyla tehdit şuçunun unsurlarının oluşup oluşmadığı olaysal değerlendirilmelidir. Fail ile mağdurun intermet ortamında içinde bulundukları ortam, karşılıklı yazılan/söylenen sözler, karşılıklı icra edilen her türlü davranış, sözlerin söylenme nedeni ve söylendiği koşullar dikkate alınarak tehdit suçunun şartlarının oluşup oluşmadığı tartışılmalıdır. Ayrıca fail ve mağdurun kimlikleri, konumları ve kişilik özellikleri de tehdit suçunun şartları açısından ipuçları verdiğinden fiil ile birlikte değerlendirilmelidir.
İnternetten Tehdit Suçu Nasıl İşlenir?
İnternet veya sosyal medya üzerinden tehdit suçu iki şekilde işlenebilir:
1. Doğrudan Tehdit Suçu: Birinci halde, tehdit içeren sözler doğrudan mağdura karşı söylenerek tehdit suçu işlenir. Doğrudan mağdura karşı tehdit içeren söz, yazı veya ileti gönderilmesiyle tehdit suçu oluşur. Doğrudan mağdura karşı tehdit suçu, mağdurun tehdit içeren söz, yazı, görüntü veya videoyu öğrenmesiyle oluşur. İnternet üzerinden şu şekillerde doğrudan tehdit suçu işlenebilir:
• Sosyal medya hesapları üzerinden paylaşım yapmak suretiyle,
• E-mail (e-posta) göndermek,
• Whatsapp/Telegram mesajları, Whatsapp/Telegram gruplarına gönderilen mesajlar,
• İnternet üzerinden yapılan konuşmalar,
• İnstagram, twitter, facebook vb. sosyal medya hesaplarından DM (Direct Message) yoluyla mesajlaşma.
2. İletme Kastıyla (Dolaylı) Tehdit Suçu: İkinci halde, tehdit suçu, iletme kastı taşıyan fail tarafından mağdura iletmesi muhtemel bir kişiye mağdurun gıyabında tehdit içeren sözlerin söylenmesiyle oluşur. Bu halde, fail, iletme kastı ile hareket ederek tehdit içeren sözleri gıyapta söylemektedir. Örneğin, failin facebook, twitter veya instagram üzerinden mağdurun kardeşine “ablan son duanı etsin, yarın ölmüş olacak” şeklinde mesajlar göndermesi iletme kastı içerdiğinden iletme kastı ile tehdit suçuna vücut verir. Çünkü, fail tehdit içeren sözleri, mağdura iletmesi muhtemel bir kişi olan mağdurun kardeşine mesaj yoluyla iletmiştir.
İnternet Üzerinden Tehdit Suçu Şikayet ve Zamanaşımı
İnternet üzerinden tehdit suçunun TCK m.106/1-birinci cümledeki temel şekli, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi suçlardan değildir. Soruşturma, savcılık tarafından resen yapılır. Şikayetten vazgeçme, kamu davasının düşmesine yol açmaz.
İnternet üzerinden tehdit suçunun TCK m.106/1-ikinci cümledeki daha az cezayı gerektiren nitelikli temel şekli takibi şikayete bağlı suçlar kategorisinde yer alır. Suçun mağduru, tehdit edeni ve tehditi öğrendiği tarihten başlamak üzere 6 ay içerisinde şikayet hakkını kullanmak zorundadır. Aksi takdirde şikayet hakkını kaybeder. Şikayet hakkı, en geç dava zamanaşımı süresi içinde kullanılmalıdır.
İnternet üzerinden tehdit suçunun TCK m.106/2’de düzenlenen daha fazla cezayı gerektiren nitelikli şekli de takibi şikayete tabi değildir.
İnternet veya sosyal medya üzerinden tehdit suçunun dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Fail hakkında, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 8 yıl içinde soruşturma başlatılmadığı takdirde suç dava zamanaşımına uğrar.
İnternet Üzerinden Tehdit Suçunda Uzlaştırma
Sosyal medya (instagram, facebook, twitter vs.) veya internetten işlenen tehdit suçunun TCK m.106/1’de düzenlenen şekli uzlaştırma prosedürü uygulanmasını gerektiren suçlardandır. Uzlaşma kapsamında olan suçlarda, gerek soruşturma gerekse kovuşturma aşamasında öncelikle uzlaştırma prosedürünün uygulanması, uzlaşma sağlanmazsa soruşturmaya veya yargılamaya devam edilmesi gerekir.
TCK m.106/2’de düzenlenen tehdit suçunun nitelikli şekilleri uzlaştırmaya tabi değildir. Tehdit suçunun nitelikli halleri açısından uzlaştırma prosedürü uygulanamaz.
İnternetten Tehdit Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), sanığın 5 yıl gözlenmesi ve sanık hakkında verilen hükmün bu süre boyunca hiçbir sonuç doğurmaması, sanığın bu sürede yeni bir suç işlememesi halinde hakkındaki davanın düşmesi olarak açıklanabilir.
İnternet üzerinden tehdit suçu neticesinde hükmedilecek ceza HAGB kararı verilmesinin önemli şartlarından biri mağdurun uğradığı zararın giderilmesi şartıdır. İnternetten tehdit suçu açısından HAGB kararı verilebilmesi için dikkat edilmesi gereken nokta zararın giderilmesi şartının aranmamasıdır. İnternetten tehdit suçunda mağdurun uğradığı herhangi bir maddi zarar olmaz. HAGB kararı verilebilmesi için mağdurun manevi zararı ise dikkate alınmaz.
Tehdit Suçu Cezasının Ertelenmesi veya Adli Para Cezasına Çevrilmesi
Adli para cezası, işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte veya tek başına uygulanabilen bir yaptırım türüdür. İnternet ve sosyal medya üzerinden tehdit suçu nedeniyle TCK m.106/1-birinci cümle gereği sanık hakkında hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. TCK m.106/1-ikinci cümle’de düzenlenen tehdit suçunda mahkeme doğrudan adli para cezasına hükmedebilir.
Cezanın ertelenmesi, mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. İnternet ve sosyal medya youyla tehdit suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezasının ertelenmesi de mümkündür.
Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü
Tehdit suçları nedeniyle yapılan yargılamalar asliye ceza mahkemesi tarafından yerine getirilir.
Asliye ceza mahkemesi, TCK m.106/1’de düzenlenen tehdit suçu için basit yargılama usulü uygulayabilir. TCK m.106/2’deki nitelikli haller içi genel yargılama usulü uygulanarak yargılama yapılmalıdır.
İnternetten Tehdit Suçu Nasıl İspatlanır?
Failin sosyal medya hesabı üzerinden IP adresinin araştırılarak bulunması ve IP adresi üzerinden failin gerçek adresine ulaşabilmek en kolay yoldur. Ancak, twitter, instagram, facebook gibi şirketler kullanıcıların IP adreslerini soruşturma makamlarıyla paylaşmamaktadır. Ancak, hesabın kime ait olduğu bazı verilerle ortaya konulabiliyorsa ilgilinin cezai sorumluluğu doğmaktadır.
Özellikle sosyal medya hesabı ile ilgili kolluk tarafından açık kaynak araştırması yapılarak şüphelilerin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sağlanması uygulanan genel bir yöntemdir.
Polis, bu tarz suçların faillerini sosyal medya hesapları üzerinde araştırmalar yaparak bulmaya çalışmaktadır. Sosyal medya hesapları üzerinde el ettiği dataları emniyette bulunan datalar ile kıyaslayarak faili bulmaya çalışmaktadır. Örneğin, sosyal medya hesaplarına kaydedilen cep telefonlarının belli hanelerine ulaşılabilmektedir. Yer, zaman ve sosyal medya hesabından elde edilen diğer bilgiler kullanılarak elde edilen birkaç haneli cep telefonunun kime ait olduğu bulunmaya çalışılmaktadır.
Bazı durumlarda polis suçun faili olup olmadığı tam olarak tespit edilemeyen bazı kişilere ulaşmaktadır. Bu durumda, şüpheli bu şahısların bilgisayar, tablet ve cep telefonlarına el konularak bu materyallar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak fail tespit edilmeye çalışılmaktadır. İnternet veya sosyal medya üzerinden tehdit suçu, çoğu zaman bilişim sistemleri kullanılarak işlendiğinden cep telefonu, tablet, laptop, masaüstü bilgisayarı vb. materyaller de önemli delil elde etme araçları olabilmektedir.
